وجوب روزه ماه رمضان و علت آن و عقاب گناه ترک آن

تمام مسائل احکام دین اسلام : را در اپلیکیشن احکام مطالعه کنید و اگر سوالی هم داشتید در مورد این باب از طریق دیدگاه ها در آخر این صفحه اقدام نمایید.

آیه روزه ماه رمضان

‌قال الله ^تعالی؛

« يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ أَيَّامًا مَعْدُودَاتٍ »

یعنی؛ ای کسانی که ایمان دارید نوشته و واجب شده است از جانب خداوند به شما روزه چنانکه نوشته شده بود به آن اشخاصی که قبل از شما بودند از حضرات انبیاء و امت ایشان و علت وجوب روزه به شما این است که شما با روزه بودن و روزه دار شدن شاید که پرهیزکار باشید و روزه باعث پرهیزکاری میشود و این روزه که به شما واجب شده چند روز شمرده شده است و بسیار نیست که به شما سخت شود.

• سوره بقره آیه ١٨٣

احادیث صحیحه در وجوبیت روزه ماه رمضان

 در کافی و فقیه از زراره روایت کرده اند که حضرت باقر ^{علیه السلام} فرمود ؛

بنای دین اسلام بر پنج چیز است نماز و زکات و حج و روزه و ولایت اهل بیت ^{علیهم السلام} است و حضرت رسول الله ^{صلی الله علیه و آله} فرموده که روزه سپر است از آتش دوزخ.

• کافی ج 2 ص 18 ح 5 | فقیه ج ٢ ص ٧۴ ح ١٧٧٠ و ١٧٧١

✍و از این حدیث عقاب و عذاب روزه خوار و تارک روزه معلوم میشود که روزه یکی از ارکان اسلام و از دعائم دین است مثل نماز و زکوة و حج و ولایت و امامت اهل بیت ^{علیهم السلام} و در ترک هر یکی از اینها عذاب و عقاب معلوم شده ، چنانکه ذکر آنها گذشت (در باب وجوب نماز) و بلکه کفر ترک کننده هر یکی از اینها از آیات قرآن و احادیث صحیحه واضح شده و روزه یکی از این پنج ارکان است .

و اما احادیث در عقاب و گناه ترک روزه ماه رمضان

و اما چند حدیث از عقاب و عذاب تارک روزه ماه رمضان که در قواعد الاسلام جلد دوم نقل شده است ؛

در کتب اربعه از سماعه روایت کرده اند که از امام جعفر صادق ^{علیه السلام} سوال کردم؛

از کسی که سه مرتبه در ماه رمضان او را گرفته اند و به نزد حاکم برده اند که او سه دفعه افطار کرده؟

حضرت فرمودند که؛ در مرتبه سوم او را میکشند.

• کافی ج ۴ ص ١٠٣ ح 6 | فقیه ج ٢ ص 117 ح 1891 | تهذیب ج ۴ ص ٢٠٧ ح 598

و در کافی و فقیه از برید روایت کرده اند که از امام محمد باقر ^{علیه السلام} سوال کردند؛

از کسی که شهادت کرده بر او چند نفر شاهد که او روزه ماه رمضان را سه روز افطار کرده؟

حضرت فرمود؛ از خودش سوال میکنند که آیا در خوردن روزه گناه داری یا نه؟

حضرت فرمود؛ اگر گفت؛ گناهی ندارم، پس بر حاکم لازم است که او را بکشد، و اگر گفت که گناه دارم، پس بر حاکم است زدن او و ادب کردن او.

• کافی ج ۴ ص ۱۰۳ ح ۵ | فقیه ج 2 ص 117 ح 1890

و در فقیه و عقاب الاعمال و مقنعه روایت کرده اند که امام جعفر صادق ^{علیه السلام} فرمود؛

هر که یک روز از ماه رمضان افطار کند روح ایمان از او خارج میشود.

• فقیه ج ٢ ص 118 ح 1892 | عقاب الاعمال ص 236 | مقنعه ج 1 ص 347

✍ و از این احادیث بسیار است در عقاب کسی که روزه را بخورد ؛ و بنای اسلام ایمان بر پنج ستون گذاشته شده نماز و روزه و زکوة و حج و ولایت و امامت اهل بیت رسول الله ^{صلی الله علیه و آله} در احادیث متواتره و در کتب اربعه و هر که از این پنج ستون یکی را نداشته باشد پس ایمان او ناقص است.

قواعد الاسلام جلد 2 ص 272 قاعده 7

و احادیث مهم دیگر در وجوبیت روزه در ماه رمضان

در کافی و تهذیب از علی بن عبد العزیز روایت کرده اند که حضرت صادق ^{علیه السلام} فرمود که ؛

آیا تو را خبر بدهم بر اصل اسلام و فرع آن و اعلای آن؟

گفتم؛ بلی خبر بدهید.

حضرت فرمود؛ اصل آن نماز است و فرع آن زکوة است و اعلای آن جهاد است در راه خداوند و جد و جهد کردن است در ترویج دین خداوند.

آیا تو را خبر بدهم بر درهای خوبیها و خیرها؟

بدرستیکه روزه سپر است از آتش دوزخ.

• کافی ج ۴ ص62 ح ٣ | تهذیب ج ۴ ص ١۵1 ح ۴١٩ | فقیه ج ٢ ص ٧۵ ح ١٧٧۵

✍ در این حدیث نیز روزه را با نماز و  زکوة و جهاد در یک مرتبه ذکر کرده و درهای خیر را در آن قرار داده.

در فقیه از حفص روایت کرده که امام صادق ^{علیه السلام} فرمود؛

روزه ی ماه رمضان را خداوند واجب نکرده بود بر امتان سابق قبل ما .

گفتم؛ فرمایش خداوند « کتِبَ عَلَیکمُ الصِّیامُ کمَا کتِبَ عَلَى الَّذِینَ مِن قَبْلِکمْ » چطور است ؟

حضرت فرمود؛ خداوند واجب کرده بود روزه ی ماه رمضان را به خود انبیاء سابقین ^{علیهم السلام} نه بر امت ایشان پس خداوند تفضیل فرمود بر این امت و قرار داد روزه ی آن را به حضرت رسول الله ^{صلی الله علیه و آله} و بر امت آن حضرت ^{علیه السلام}.

• سوره بقره آیه ۱۸۳ | فقیه ج ٢ ص ٩٩ ح ١٨۴۴

احادیث در باب اهمیت و پاداش روزه ماه رمضان و رو سیاهی ابلیس

در کتب اربعه از سکونی روایت کرده اند که حضرت صادق ^{علیه السلام} فرمود که حضرت رسول الله ^{صلی الله علیه و آله} بر اصحاب خودش فرمود؛

آیا خبر بدهم به شما بر چیزی که اگر شما آن را به عمل بیاورید شیطان از شما دور می شود مثل دوری مشرق از مغرب ؟

گفتند؛ بلی خبر دهید.

حضرت فرمود؛ روزه روی او را سیاه می کند و صدقه دادن کمر او را می شکند و دوستی با مردمان از برای خداوند نه از جهت دیگر و معاونت به عمل صالح قطع می کند رگ های او را و بر هلاکت می اندازد او را و استغفار و پشیمانی از گناهان میبُرد وتین و رگ قلب او را و از برای هر چیز زکات است و زکات ابدان روزه است.

• کافی ج ۴ ص 62 ح ٢ | فقیه ج ۲ ص 75 ح 1774 | تهذیب ج ۴ ص ۱۹۱ ح ۵۴٢

در کافی از کنانی روایت کرده که حضرت امام جعفر صادق ^{علیه السلام} فرمود؛

خداوند فرموده؛ روزه از برای من است و من بر آن جزا خواهم داد.

• کافی ج ۴ ص 62 ح ۶

و در فقیه از حضرت رسول‌ الله ^{صلی الله علیه و} آله روایت کرده که فرمود که؛

خداوند فرموده؛ که روزه از برای من است و من از برای روزه داران جزا خواهم داد.

• فقیه ج ٢ ص ٧۵ ح ١٧٧٣

و اما احادیث صحیحه در بیان علت روزه ماه رمضان

 در کافی و فقیه از حمزه بن محمد روایت کرده اند که نوشت به حضرت عسکری ^{علیه السلام}؛

که از جهت چه خداوند روزه را واجب کرده ؟

و جواب آن حضرت وارد شد؛ تا این که مردمان اغنیاء زحمت و شدت گرسنگی را بدانند و به فقراء رحم نمایند.

• فقیه ج ۲ ص ۷۳ ح ۱۷۶۸

و در فقیه از هشام روایت کرده که از حضرت صادق ^{علیه السلام} سؤال کرد؛

از علت وجوب روزه؟

فرمود؛ خداوند واجب کرده روزه را تا اینکه غنی و فقیر در آن روزها مساوی شوند زیرا که اغنیاء زحمت گرسنگی را نمیدانند تا اینکه به فقراء رحم بکنند از جهت اینکه شخص غنی قدرت دارد بر خوردن آنچه اراده نماید پس خداوند قرار داد و واجب کرده روزه را تا این که غنی و فقیر در آن روزها مساوی باشند و تا این که اغنیاء شدت و زحمت گرسنگی را بدانند و به فقراء رحم نمایند .

• فقیه ج ٢ ص ٧٣ ح ١٧۶6

و ایضاً در فقیه از ابن سنان روایت کرده که حضرت رضا ^{علیه السلام} فرمود؛

که علت وجوب روزه این است که مردمان بدانند شدت و زحمت گرسنگی و تشنگی را تا این که در درگاه خداوند ذلیل و مسکین و صبر کننده و صاحب اجر باشند و تا این که این ذلت و مسکنت دلیل باشد از برای ایشان به ذلت و فقر و فاقه و مسکنت روز قیامت و با وجود این که در روزه بودن شکستن شهوت ایشان و موعظه برای ایشان در دنیا و در آخرت است تا که بدانند گرسنگی و تشنگی را برای فقراء در دنیا و در آخرت.

• فقیه ج ۲ ص ۷۳ ح ۱۷۶۷

پاداش و ثواب قابل تامل روزه ماه رمضان

و ایضاً در فقیه از حضرت امام حسن مجتبی ^{علیه السلام} روایت کرده؛

که یک نفر یهودی از حضرت رسول الله ^{صلی الله علیه و آله} علت وجوب روزه را سوال کرد.

و آن حضرت علت وجوب را بیان فرمودند .

آن یهودی گفت؛ جزای روزه داران در نزد خداوند چیست ؟

آن حضرت فرمود؛ هر که ماه رمضان را روزه باشد ،لازم قرار می دهد خداوند برای او چند خصلت را؛

👈اول این که گوشت حرام از بدن او بیرون می شود.

👈دوم به رحمت خداوند نزدیک تر باشد.

👈سوم جان دادن در وقت مردن به او آسان گردد.

👈چهارم روزه دار در امان است در قیامت از گرسنگی و تشنگی.

👈پنجم خداوند برات آزادی از آتش دوزخ به او عطا فرماید.

👈ششم خداوند اطعام فرماید به او از طیبات جنت.

• فقیه ج ۲ ص ۷۳ ح ۱۷۶۹

✍ و مثل این احادیث در علت وجوب روزه و در فضیلت آن در کتب احادیث بسیار است.